آشیانة آل محمّد
۱۳۹۶/۰۴/۱۶ تعداد بازدید: ۲۵۸۷۸


آشیانة آل محمّد
شهر مقدّس قم در کنار نجف اشرف همواره به عنوان پایتخت فکری و فرهنگی تشیّع مطرح بوده است و نقشی تعیینکننده در تاریخ اسلام و به خصوص مذهب تشیّع داشته است. این در شرایطی است که نمیتوان اهمیّت این شهر را در دوران پیش از اسلام انکار کرد؛ چرا که طبق عقیدة باستانشناسانیمانند «رومن گیرشمن»، قم از نخستین مکانهای روی زمین است که برای نخستین بار میزبان تجمّعاتی از انسانهای نخستین بوده است. در این صورت قدمت شهر قم و حومة آن به زمان پیدایش تمدّن در حدود ۱۰هزار سال قبل میرسد.
در سالهای بعد از پیروزی انقلاب اسلامی کاوشهای باستانشناسیدر منطقة قمرودِقم نیز درستی این گفته را تأیید میکند. آثار این کاوشها هم اکنون در موزة ملّی ایران قابل رؤیت است. به دوران پس از اسلام که بازگردیم مطابق آمار با این حقیقت رو به رو میشویم که قم پس از مشهد دومین شهر زیارتی ایران محسوب میشود. قرار داشتن مزار متبرّک حضرت فاطمة معصومه (س)، دخت گرامی امام موسی کاظم (ع) و خواهر امام هشتم (ع)، وجود مزارهای متعدّد علویان و نوادگان امامان و همینطور مسجد جمکران همگی دست به دست هم دادهاند تا این شهر را با القابی مانند آشیانة آل محمّد، مدینه المؤمنین، استراحتگاه مؤمنین، دارالموحّدین و شهر کریمة اهل بیت یاد کنند.
در این میان آستان مقدّس امامزاده شاه جمال الدّین (ع) یکی از مشهورترین امامزادههای این شهر است که در چهار کیلومتری جنوب غربی مرکز شهر قم و مسیر جادّة قم- اراک واقع شده است. امامزاده شاه جمال امروزه یکی از مراکز زیارتی- تفریحی قم به شمار میرود و هر ساله بسیاری از مسافران در مسیر ورود به قم یا گذر از قم، در این محل استراحت میکنند و نماز میخوانند. پس از مدخل اصلی امامزاده، صحن مشجّر بسیار بزرگی است و بقعة امام زاده سیّد جمال الدّین در بیست متری انتهای صحن واقع شده که در اطراف آن حجرههایی زیبا، همراه با ایوانهای همکف به طرز با شکوهی ساخته شده که برای آرامگاههای خانوادگی و استراحتگاه مسافران از آن استفاده می شود. نمابندی ایوانها و حجرهها آراسته به کاشیهای آبی رنگ و منقّش به گل و بوته است که جلوه و زیبایی خاصّی به صحن بخشیده است.
این بارگاه دارای چهار مدخل و ایوانهای بسیاری است که در سال 1368 از طرف اوقاف و امور خیریّة قم تعمیرات اساسی و قابل توجهّی در آن صورت گرفته که از جملة آن ایجاد صحن و احداث حجرهها و حسینیّه در اطراف روضة مطهّره و ساخت در و پنجرههای آهنی و نصب ضریح بسیار زیبا از نقره و طلاست. اگر چه برخی نسب این امامزاده را به امام ششم و برخی به امام چهارم میرسانند، آنچنان که بر سر در مدخل به صحن هم نوشته شده، امامزاده محمّد جمال الدّین از احفاد امام موسی کاظم(ع) است.
- کلمات کلیدی:
- آشیانة آل محمّد