در پناه مادر طبیعت
۱۳۹۵/۰۸/۱۹ تعداد بازدید: ۲۵۹۴۶


در پناه مادر طبیعت
از استان کهگیلویه و بویر احمد به عنوان پایتخت طبیعت ایران یاد میشود؛ پس بیراه نیست که آرامگاه هر 296 امامزادۀ این استان در مناطقی خوش آب و هوا و در دل طبیعت باشد. پیش از آنکه به سراغ یکی از معروفترین این بناها برویم، روایتی از یک اسطورۀ ایرانی نقل میکنیم. «سپندارمذ»، فرشتۀ موکّل بر خاک، زمین و زن نام داشت و نگهبان مرزهای ایران زمین بود. حکایات بسیاری در متون کهن هست بر این اساس که زنان و دختران ایرانی که توانستند از چنگال متجاوزان بگریزند، وقتی در جریان این تعقیب و گریز مستأصل شدند، زمین به یکباره دهان باز کرد و آنها را پناه داد و این پناهگاهها بعدها به زیارتگاه بدل شد.
این مقدّمه ذکر شد چون سرنوشت «بی بی حکیمه خاتون»، خواهر بلافصل امام رضا(ع) نیز بی شباهت به این اسطورۀ ایرانی نیست. هرچند روایات مختلف است، امّا گفته شده که در حدود یک سال پس از سفر حضرت معصومه(س) به ایران، گروهی از خانوادة ایشان به سرپرستی احمد بن موسی(ع) به قصد زیارت امام رضا(ع) به سمت ایران حرکت میکنند. از جمله افرادی که در این سفر حضور داشتند، میتوان به «حسین موسی» و «محمّد بن موسی» و «حکیمه» که هر سه از فرزندان امام هفتم(ع) بودند، اشاره کرد. آنها با عبور از شهر «باستین» وارد شهر متروکة «میشان» که تنگهای عظیم و امن داشته، میشوند و سپس در دل کوه سکنی میگزینند.
این مکان حالا به آرامگاه ابدی چهارمین فرزند امام موسی کاظم(ع) در ایران بدل شده و در ۸۱ کیلومتری جنوب گچساران در ضلع شرقی روستای بیبی حکیمه در حدّ فاصل بندر گناوه به مرکز گچساران (دوگنبدان) واقع است؛ درست در میان تنگهای بزرگ و طولانی.
مرقد ایشان در فضایی تقریباً دایرهای شکل است و در اصل فضایی باز و طبیعی بوده که در عمق کوهستانی صعب العبور و منحصر به فرد ایجاد شده است؛ به گونهای که سقف آن به شکل ناهمواری سنگتراشی شده و دیوارههای آن با سیمان زبرهکاری شدهاند. طول ارتفاع آرامگاه بیبی حکیمه (س) از کف تا سقف بیش از ۱۰ متر و مساحت فضای حرم افزون بر ۴۲۰ متر مربّع بوده و از کف حرم تا کف ساختمان اصلی که به در ورودی حرم منتهی میشود، دارای ۱۲ پلّه منتهی به ورودی راهرو و بین دو جایگاه مردانه و زنانه است. نکتة دیگر اینکه آرامگاه بیبی حکیمه(س) دقیقاً در نقطة مرکزی و وسط دایره قرار نگرفته و بیشتر به سمت شمال رفته است. در کنار این آرامگاه، قبر دیگری وجود دارد که بر اساس روایات معتبر متعلّق به «گلگل خاتون»، کنیز نجیب و وفادار بیبی است.
در نزدیکی آرامگاه بیبی حکیمه(س) در کوچکی به نام«بابالمراد» وجود دارد که بنا به روایات متعدّد ورودی غاری بوده که بیبی حکیمه(س) به همراه کنیز خود در آن پناه گرفته و از دست دشمنان پنهان شده بودند. آنها در اوج استیصال به طبیعت پناه بردند و حالا خود تسلّی دل زائران بسیاری شدهاند که از داخل و خارج کشور به زیارت بانو میروند.