کرمان؛ دیار کریمان
۱۳۹۴/۰۶/۰۹ تعداد بازدید: ۲۱۱۸

کرمان؛ دیار کریمان

کرمان؛ دیار کریمان
عکس: فرزاد میر حسینی
1:کویر شهداد
2 و 8 و 10 و و 12 و 13 و 14: ارگ راین؛ یکی از بزرگترین بناهای خشتی جهان است.این بنای تاریخی بزرگ با مساحتی بیش از بیست و دو هزار متر مربّع، دومین بنای خشتی بزرگ جهان بعد از ارگ بماستکه هرساله میزبان هزاران گردشگر داخلی و خارجی است. ارگ راین در جنوب غربی شهر کنونی رایندر استان کرمان قرار دارد. این بنای خشتی تا حدودی به ارگ تاریخی بم شبیه است و بر بالای تپّهای قرار دارد.
3: بازار قدیمی کرمان
4 و 16: طبیعت سیرچ شهداد؛ سیرچ یکى از چهار آبادى بزرگ بخش شهداد است که در ناحیه خوش آب و هواى کوهستانى بر سر راه شهداد - کرمان قرار گرفته است. فاصله آن تا شهر کرمان ۸۰ کیلومتر و تا مرکز بخش شهداد ۲۵ کیلومتر است. سیرچ از قدیم محلّ ییلاق بخش گرمسیرى و کویرى شهداد و آبادىهاى تابعه آن بوده و بهارستان نام داشت. ییلاق مذکور در ارتفاع ۱۵۵۰ مترى در درّه رودى به همین نام قرار دارد و جمعیّت آن در تابستان به علّت موقعیّت تفرّجگاهى به بیش از ده هزار نفر مىرسد. سیرچ چشماندازى زیبا و پوشیده از تودههاى انبوه درختان دارد.
5 و 6 و 7: باغ شاهزاده ماهان
9: دریاچه لاله زار در بردسیر کرمان
11 و 15 و 17: کلوت شهداد
عکس: محمد هادی جلالپور
باغ شاهزاده یا باغ شازده یکی از زیباترین باغهای تاریخی ایران محسوب میشود و در حدود ۴ کیلومتری شهر ماهانو حوالی شهر کرمانو در دامنه کوههای تیگرانواقع شده و مربوط به اواخر دوره قاجاریّهاست. باغ شازده مساحتی قریب به ۵/۵ هکتار دارد وکوشکیا همان عمارتهای آن بسیار زیباست و به صورت دو آشکوبه ساخته شده است. سر در باغ از معماری خیلی زیبایی برخوردار است که آن را از سایر باغهای ایرانیمتمایز و ممتاز میسازد.
باغ سنگی سیرجان یکی از جاذبههای استان کرمان و شهر سیرجاناست؛ این محوّطه که قبلاً باغی بوده، در دهستان بلورد روستای میاندوآب و ۴۰ کیلومتری جنوب شرقی سیرجان قرار دارد و متعلّق به درویش خان اسفندیار پور بوده است؛ این باغ به شکل شش ضلعی نامنظّم است.
قلعه اردشیر بر فراز تپّه جنوبشرقی شهر کرمان قرار دارد و از دوران پیش از ورود اسلام به ایران به یادگار ماندهاست. وضع طبیعی قلعه باعث شده است تا آن را «قلعه کوه» بنامند. دیوارههای قلعه از خشت خام ضخیم ساخته شده است. این قلعه را «اردشیر ساسانی» بنا نهاده است.
گنبد جبلیّه؛ در منتهی الیه شرقی کرماندر نزدیکی دو قبرستان صاحب الّزمان و سیّد حسین کرمان، گنبد بزرگ و عجیبی از سنگ و گچ بنا گردیده که دست تطاول روزگار در تخریب آن کوتاه آمده است. این گنبد هشت ضلعی که به گنبد گبری نیز شهرت دارد، تماماً از سنگ است و عرض پیِ آن نیز در پایه به ۳ متر میرسد. در هشت طرف آن هشت در به عرض ۲ متر قرار گرفته که اخیراً برای مستحکم ساختن بنا و جلوگیری از تخریب آن درگاهها را با سنگ مسدود کردهاند و فقط یکی را باز گذاشتهاند. قسمت بالای گنبد از آجر ساخته شده است و در داخل گنبد ظاهراً گچ بریها و تزیین کاریهایی وجود داشته که قسمت بالا ریخته و قسمت پایین تخریب شده است.
حَمّام گَنْجْعَلیخان یکی از بناهای مجموعه گنجعلیخاندر شهر کرماناست که در سال ۱۰۲۰ ه ق(۱۶۱۱ میلادی) ساخته شده است. گنجعلی بیک ملّقب به گنجعلیخان از حاکمان کرمان در زمان شاه عبّاسبود که کارهای عمرانی مهمّی در کرمان انجام داد. او برای اینکه در وسط شهر تفرّجگاههای عمومی وجود داشته باشد، ابتدا یک میدان بزرگ ایجاد کرد. این میدان که بیش از صد متر طول و پنجاه متر عرض دارد، از چهار طرف با بناهای اختصاصی شامل مدرسه، مسجد، بازارو حمّام، چهارسوق، آبانبار و ضرّابخانهمحصور شده و یک مجموعه عالی از آثار عمرانی عصر صفوی و معمارآن استاد سلطان محمّد معمار یزدی است.
کَلوتهای شهداد؛ در نواحی بیابانی، به برجستگیهای بین شیارهای U شکل کَلوت میگویند. رأس این برجستگیها مسطّح، طرف رو به باد آنها پرشیب و طرف دیگر آنها کمشیب است. یاردانگها اغلب در رسوبات نرم دریاچهای گذشته به وجود میآیند و در برخی بیابانهای دنیا از جمله بیابان غربی مصرو بیابان لوتدر ایرانوجود دارند. عموماً بزرگترین کلوتهای ایران و در واقع معروفترین آنها در دشت شهداد واقع در منطقه لوت هستند. کلوتهای شهداد کرمان از زیباترین مناظر طبیعی دنیا هستند که همه ساله گردشگران خارجی فراوانی را به سوی خود میکشانند. این منطقه که به شهر خیالی لوت هم شهرت دارد، از سوی مجله نشنال ژئوگرافیک به عنوان چهارمین جاذبه طبیعی دنیا انتخاب شده است.
مسجد جامع ملک یا مسجد امام مربوط به دوره سلجوقیاناست و در کرمان، خیابان امام خمینی واقع شده است.
گنبد مشتاقیّه که به سه گنبدنیز شهرت دارد، از آثار دوران قاجاردر شهر کرماناست که در گذشته در جوار قبرستان کهنه و خارج از حصار شهر قرار داشته است. این محوّطه ابتدا مزار میرزا حسینخان ،جدّ اعلای سادات معروف به میرحسینی کرمانی بوده است. مشتاق در سال ۱۲۰۶هجری قمری به جرم آنکه قرآن را با نوای سهتار میخواند، سنگسار شد و نعش او را در کنار مقبره میرزا حسین خان دفن کردند که اینک این مزار معروف به مشتاقیّه است. سه گنبد در سال ۱۲۶۰ قمری بر روی قبور مشتاق علیشاه، شیخ اسماعیلو کوثر علیشاهبنا گردید. آثار تزیینی مجموعه مشتاقیّه که در قرن اخیر ساخته شده، شامل کاشیکاری، نقّاشی، گچبری، کاربندیو مقرنساست.